Chemia czy biologia na maturę rozszerzoną? Co wybrać?

Chemia czy biologia na maturę rozszerzoną? A może oba przedmioty?

To jedno z pytań, które słyszę od uczniów naprawdę często – szczególnie w pierwszej i drugiej klasie, kiedy matura wydaje się jeszcze dość odległa, ale wybór rozszerzeń zaczyna mieć coraz większe znaczenie.

I od razu Ci powiem: nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla wszystkich.

To, co będzie świetnym wyborem dla jednej osoby, dla drugiej może oznaczać dwa lata frustracji. Dużo zależy od tego, na jakie studia chcesz się dostać, jakiego rodzaju zadania przychodzą Ci łatwiej i ile czasu realnie możesz poświęcić na przygotowania.

Nie chcę Cię przekonywać, że biologia jest lepsza od chemii albo odwrotnie. Uczę obu tych przedmiotów i przez lata widziałam uczniów, którzy świetnie radzili sobie z jednym, a kompletnie nie czuli drugiego.

Dlatego zamiast pytać: „który przedmiot jest łatwiejszy?”, lepiej zastanowić się:

który z nich bardziej pasuje do mnie i do moich planów?

Ile osób zdaje biologię i chemię na maturze?

Biologia od lat jest wybierana przez znacznie więcej maturzystów niż chemia.

W 2025 roku do matury rozszerzonej z biologii w terminie głównym przystąpiło 41 718 osób, a do matury z chemii 20 340 osób.

W 2026 roku liczby były wyższe. Do biologii przystąpiło 67 312 maturzystów, a do chemii 31 691 osób.

W obu przypadkach biologię wybierało więc ponad dwa razy więcej zdających niż chemię.

Trzeba jednak uważać przy porównywaniu tych danych z informacjami publikowanymi przed maturą. W mediach często pojawiały się liczby dotyczące deklaracji – czyli osób, które wcześniej zadeklarowały chęć zdawania danego przedmiotu. Nie wszyscy z nich ostatecznie przystąpili do egzaminu.

Skąd tak duża różnica w popularności?

Biologia bywa postrzegana jako bardziej przystępna, bo nie kojarzy się z dużą liczbą wzorów i obliczeń. Część uczniów zakłada więc, że można po prostu nauczyć się materiału na pamięć.

Problem w tym, że współczesna matura z biologii zdecydowanie nie polega na odtwarzaniu podręcznika.

Trzeba analizować dane, łączyć informacje, wyciągać wnioski i bardzo precyzyjnie odpowiadać na pytania.

Dlatego nie powiedziałabym, że biologia jest łatwiejsza.

Jest po prostu trudna w inny sposób niż chemia.

Chemia czy biologia na maturę – co jest trudniejsze?

Spójrzmy na wyniki.

Średnie wyniki matury rozszerzonej

Rok	Biologia	Chemia
2024	40%	38%
2025	46%	43%
2026*	41%	41%

* Dane za 2026 rok dotyczą terminu głównego. Pełne wyniki CKE, uwzględniające również kolejne terminy egzaminu, zostaną opublikowane 11 września 2026 r.

Te liczby dobrze pokazują, dlaczego jestem ostrożna, kiedy ktoś mówi mi:

„Wybieram biologię, bo jest łatwiejsza”.

Albo:

„Chemii nie da się dobrze napisać”.

Oba rozszerzenia są wymagające.

Biologia ma bardzo szeroki zakres materiału i wymaga precyzyjnego formułowania odpowiedzi. Możesz dobrze rozumieć temat, ale jeśli nie odpowiesz dokładnie na to, o co pyta zadanie, punkt może przepaść.

W chemii dochodzą natomiast obliczenia, równania reakcji, analiza doświadczeń i rozumowanie problemowe. Tutaj brak podstaw z jednego działu może szybko odbić się na kolejnych.

Dlatego zamiast pytać:

„Co jest łatwiejsze?”

lepiej zapytać:

„Który rodzaj trudności bardziej mi odpowiada?”

Jak wygląda matura z biologii rozszerzonej?

Matura z biologii trwa 180 minut.

Zakres egzaminu wynika z podstawy programowej i obejmuje między innymi biologię komórki, funkcjonowanie i różnorodność organizmów, genetykę i ewolucję oraz zagadnienia związane ze środowiskiem.

Materiału jest dużo — od procesów zachodzących wewnątrz pojedynczej komórki aż po zależności między organizmami w ekosystemach.

Ale sama ilość wiedzy to tylko część wyzwania.

Na maturze trzeba również:

• analizować wykresy, tabele i schematy,
• interpretować wyniki doświadczeń,
• formułować wnioski,
• wyjaśniać zależności przyczynowo-skutkowe,
• argumentować,
• posługiwać się precyzyjnym językiem biologicznym.

Możesz więc świetnie znać fazy mitozy, ale na egzaminie ważniejsze może okazać się to, czy rozumiesz, dlaczego określony proces zachodzi i jakie będą konsekwencje jego zaburzenia.

Dlatego uczenie się biologii wyłącznie na pamięć bardzo szybko przestaje działać.

Jak wygląda matura z chemii rozszerzonej?

Matura z chemii również trwa 180 minut.

Zakres egzaminu jest szeroki i obejmuje zarówno zagadnienia obliczeniowe, jak i reakcje chemiczne, chemię organiczną i nieorganiczną, analizę doświadczeń czy interpretowanie informacji przedstawionych w różnych formach.

Chemia bardzo szybko pokazuje też braki w podstawach.

Jeżeli nie rozumiesz stechiometrii, trudniej będzie Ci poradzić sobie z kolejnymi obliczeniami. Jeżeli nie widzisz zależności między budową związku a jego właściwościami, zapamiętywanie kolejnych reakcji niewiele da.

Dlatego często powtarzam swoim uczniom:

chemii nie warto zakuwać — chemię trzeba zrozumieć.

Nie oznacza to jednak, że cały egzamin można rozwiązać według kilku gotowych schematów.

CKE sprawdza również rozumowanie, wnioskowanie, analizę danych, interpretację doświadczeń i umiejętność zastosowania wiedzy w nowej sytuacji.

Dla części uczniów chemia jest mimo wszystko bardziej przewidywalna niż biologia. Wolą zadanie, w którym można krok po kroku dojść do konkretnego wyniku, niż otwartą odpowiedź biologiczną.

Dla innych właśnie obliczenia i wzory są największą blokadą.

I to jest zupełnie normalne.

Dla kogo lepsza będzie biologia?

Biologia może być dobrym wyborem, jeśli:

• interesuje Cię to, jak działają żywe organizmy — od komórki po cały organizm i ekosystem,
• potrafisz uczyć się regularnie przez dłuższy czas,
• dobrze radzisz sobie z analizą tekstów, wykresów i doświadczeń,
• lubisz szukać zależności przyczynowo-skutkowych,
• masz dobrą pamięć, ale jednocześnie chcesz rozumieć materiał,
• potrafisz lub chcesz nauczyć się precyzyjnego formułowania odpowiedzi.

Biologia może być szczególnie przydatna, jeśli myślisz o kierunkach medycznych, biologicznych i przyrodniczych.

Trzeba jednak pamiętać o jednej rzeczy:

materiału jest dużo.

Biologii trudno nauczyć się porządnie w kilka tygodni przed maturą. Tutaj regularna praca daje ogromną przewagę.

Dla kogo lepsza będzie chemia?

Chemia może bardziej pasować do Ciebie, jeśli:

• lubisz logiczne rozwiązywanie problemów,
• dobrze czujesz się z obliczeniami,
• lubisz dochodzić do odpowiedzi krok po kroku,
• interesuje Cię szukanie zależności i mechanizmów,
• wolisz konkretny tok rozwiązania niż rozbudowane odpowiedzi opisowe,
• nie zniechęcasz się, gdy nad jednym zadaniem trzeba chwilę posiedzieć.

Chemia jest szczególnie istotna na wielu kierunkach związanych z farmacją, chemią, analityką czy technologią.

Ogromne znaczenie ma jednak nie tylko liczba rozwiązanych zadań, ale też to, co robisz po popełnieniu błędu.

Samo rozwiązanie stu zadań nie musi dać świetnego wyniku.

Znacznie więcej daje rozwiązanie zadania, sprawdzenie go i zastanowienie się:

Dlaczego popełniłem ten błąd? Czego nie zrozumiałem? Co zrobię inaczej następnym razem?

Chemia czy biologia na maturę – co wybrać na studia?

I tutaj dochodzimy do prawdopodobnie najważniejszego punktu.

Zanim wybierzesz rozszerzenie, sprawdź zasady rekrutacji na kierunki i uczelnie, które bierzesz pod uwagę.

Nie wystarczy sprawdzić samej nazwy kierunku.

Każda uczelnia ustala własne zasady rekrutacji i mogą się one różnić nawet w przypadku tego samego kierunku.

Poniższe przykłady traktuj więc jako wskazówkę, a nie uniwersalną listę wymagań.

Kierunki, na których często punktowana jest biologia

Biologia może być jednym z przedmiotów rekrutacyjnych między innymi na:

• kierunku lekarskim,
• stomatologii,
• weterynarii,
• fizjoterapii,
• biologii,
• mikrobiologii,
• bioinformatyce,
• dietetyce,
• pielęgniarstwie i położnictwie,
• wybranych kierunkach związanych z ochroną środowiska.

Na niektórych uczelniach może być również uwzględniana podczas rekrutacji na inne kierunki przyrodnicze lub związane ze zdrowiem.

Kierunki, na których często punktowana jest chemia

Chemia ma duże znaczenie między innymi w rekrutacji na:

• farmację,
• analitykę medyczną,
• chemię,
• chemię medyczną,
• inżynierię chemiczną,
• technologię żywności,
• wybrane kierunki biotechnologiczne,
• inżynierię materiałową,
• niektóre kierunki kosmetologiczne.

Jeszcze raz podkreślę: przed podjęciem decyzji koniecznie sprawdź aktualne kryteria na stronie konkretnej uczelni.

Medycyna — biologia czy chemia?

Jeżeli myślisz o kierunku lekarskim, sprawa robi się szczególnie ważna.

I tutaj trzeba rozprawić się z jednym mitem:

w Polsce nie ma jednej, wspólnej dla wszystkich uczelni zasady rekrutacji na medycynę.

Na części uczelni wymagana jest biologia oraz drugi przedmiot, którym może być na przykład chemia, fizyka lub matematyka.

Na innych kandydat może wybrać dwa przedmioty spośród kilku.

Są też uczelnie, które mają bardziej szczegółowe wymagania, określają minimalne wyniki albo stosują własne przeliczniki.

Dlatego biologia i chemia są bardzo popularnym zestawem wśród kandydatów na medycynę, ale nie można powiedzieć, że na każdej uczelni trzeba zdawać właśnie te dwa rozszerzenia.

Jeżeli wiesz już, gdzie chcesz studiować, zacznij od sprawdzenia zasad rekrutacji.

To dużo rozsądniejsze niż wybieranie przedmiotów na podstawie tego, co zdawali starsi znajomi kilka lat temu.

A co z farmacją?

Na wielu uczelniach chemia ma szczególne znaczenie w rekrutacji na farmację i często jest jednym z najważniejszych przedmiotów branych pod uwagę.

Nie oznacza to jednak, że wszędzie obowiązuje identyczny zestaw rozszerzeń.

Tak samo jak w przypadku medycyny — zawsze sprawdzaj aktualne zasady konkretnej uczelni.

Czy warto zdawać biologię i chemię jednocześnie?

Jeśli celujesz w medycynę, farmację, biotechnologię albo chcesz zostawić sobie więcej możliwości podczas rekrutacji, zdawanie obu przedmiotów może mieć sens.

Ale tylko wtedy, gdy jesteś w stanie dobrze przygotować się do obu.

Rozszerzenia nie są kolekcją.

Nie chodzi o to, żeby mieć ich jak najwięcej.

Jeżeli przygotowanie do chemii pochłania Ci ogromną ilość czasu, a przez to zaniedbujesz biologię, matematykę albo inny przedmiot kluczowy dla Twojej rekrutacji, warto zastanowić się, czy taka strategia rzeczywiście Ci służy.

Warto rozważyć oba przedmioty, jeśli:

• interesujące Cię kierunki punktują zarówno biologię, jak i chemię,
• dobrze radzisz sobie z oboma przedmiotami,
• masz czas na regularną naukę,
• nie masz jeszcze pewności, jaki kierunek wybierzesz,
• chcesz zostawić sobie więcej możliwości rekrutacyjnych.

Jeden przedmiot może być lepszym wyborem, jeśli:

• drugi zdecydowanie Ci nie leży,
• Twój wymarzony kierunek wyraźnie premiuje jeden z nich,
• przygotowujesz się również do innych wymagających rozszerzeń,
• nauka drugiego przedmiotu zabiera czas potrzebny na ważniejsze dla Ciebie przedmioty,
• wolisz osiągnąć bardzo dobry wynik z jednego rozszerzenia niż przeciętne wyniki z dwóch.

Czy można „nie zdać” rozszerzenia?

W 2026 roku z przedmiotów dodatkowych zdawanych na poziomie rozszerzonym nie obowiązuje próg zaliczenia.

Oznacza to, że niski wynik z biologii czy chemii nie powoduje automatycznie niezdania całej matury.

Ma jednak znaczenie podczas rekrutacji na studia.

Jeśli uczelnia przyznaje punkty właśnie za biologię lub chemię, każdy dodatkowy procent może wpłynąć na Twoją pozycję w rankingu.

Dlatego zamiast myśleć:

„Ile rozszerzeń uda mi się zdawać?”

lepiej pomyśleć:

„Z których przedmiotów jestem w stanie uzyskać wyniki, które realnie pomogą mi w rekrutacji?”

Jak skutecznie uczyć się biologii do matury?

Jeżeli wybierasz biologię, przede wszystkim nie zostawiaj całego materiału na ostatnie miesiące przed maturą.

Ten przedmiot naprawdę premiuje systematyczność.

Podczas nauki dobrze sprawdzają się:

• aktywne notowanie zamiast przepisywania podręcznika,
• tłumaczenie zagadnień własnymi słowami,
• rysowanie schematów procesów biologicznych,
• regularna analiza wykresów, tabel i doświadczeń,
• ćwiczenie wyciągania wniosków,
• rozwiązywanie zadań otwartych,
• praca ze schematami oceniania CKE.

Szczególnie ważny jest ostatni punkt.

Czasami uczeń po sprawdzeniu arkusza mówi:

„Przecież ja to wiedziałem!”.

I rzeczywiście — wiedział.

Problem polega na tym, że nie odpowiedział dokładnie na to, o co pytano.

Na maturze liczy się nie tylko wiedza. Liczy się również umiejętność pokazania jej w taki sposób, jakiego wymaga polecenie.

I tego też trzeba się nauczyć.

Jak skutecznie uczyć się chemii do matury?

W chemii zaczęłabym od porządnych podstaw.

Nie ma większego sensu rzucać się na bardzo trudne zadania, jeśli nadal masz problem z podstawowymi obliczeniami, molem, stężeniami czy zapisywaniem reakcji.

Dobrze sprawdza się:

• solidne opanowanie stechiometrii,
• uczenie się kolejnych tematów w logicznej kolejności,
• rozumienie reakcji zamiast zapamiętywania ich jako przypadkowych równań,
• regularne rozwiązywanie zadań maturalnych,
• analiza doświadczeń chemicznych,
• czytanie schematów oceniania,
• prowadzenie własnego dziennika błędów.

Dziennik błędów jest banalnie prostym narzędziem, ale potrafi zrobić ogromną różnicę.

Po zadaniu zapisujesz:

Co zrobiłem źle?

Dlaczego zrobiłem źle?

Jak rozwiązać podobne zadanie następnym razem?

Dzięki temu każde kolejne zadanie naprawdę czegoś Cię uczy.

Co wybrałabym jako nauczycielka biologii i chemii?

Przez lata pracowałam z uczniami przygotowującymi się tylko do biologii, tylko do chemii oraz do obu tych przedmiotów.

I jeśli miałabym zostawić Ci jedną zasadę, byłaby właśnie ta:

wybierz przedmiot, który rozumiesz, a nie ten, o którym ktoś powiedział Ci, że jest łatwiejszy.

Biologia nie jest „łatwiejszą wersją” chemii.

Chemia nie jest też przedmiotem wyłącznie dla osób, które od zawsze świetnie radziły sobie z matematyką.

To po prostu dwa różne sposoby myślenia i dwa różne rodzaje pracy.

Jeżeli interesuje Cię to, jak funkcjonują organizmy, dlaczego komórka zachowuje się w określony sposób i jak poszczególne procesy biologiczne wpływają na siebie — prawdopodobnie łatwiej odnajdziesz się w biologii.

Jeśli natomiast lubisz konkret, logiczne zależności i satysfakcję z dochodzenia krok po kroku do prawidłowego rozwiązania — chemia może być bardziej „Twoja”.

I jeszcze jedno:

nie wybieraj rozszerzenia dlatego, że wybiera je Twoja klasa, koleżanka albo kolega.

To Twoja matura.

I przede wszystkim — Twoja rekrutacja.

Chemia czy biologia na maturę? Podsumowanie

	Biologia	Chemia
Liczba zdających w 2025 r.	41 718	20 340
Średni wynik w 2025 r.	46%	43%
Liczba zdających w 2026 r.*	67 312	31 691
Średni wynik w 2026 r.*	41%	41%
Główne wyzwanie	szeroki materiał, analiza i precyzja odpowiedzi	obliczenia, rozumowanie i analiza problemów
Przykładowe kierunki	medycyna, weterynaria, biologia, fizjoterapia	farmacja, chemia, analityka, kierunki chemiczne
Styl przygotowania	systematyczna nauka + zadania otwarte	zrozumienie zależności + dużo zadań

* Dane CKE za 2026 rok dotyczą terminu głównego. Pełne wyniki za cały egzamin maturalny 2026 zostaną opublikowane 11 września 2026 r.

Nie istnieje przedmiot, który jest automatycznie „lepszy”.

Nie istnieje też rozszerzenie, które będzie łatwiejsze dla każdego.

Są natomiast przedmioty, które lepiej lub gorzej pasują do konkretnej osoby i konkretnego celu.

Dlatego zanim podejmiesz decyzję:

1. sprawdź wymagania rekrutacyjne interesujących Cię uczelni,
2. oceń uczciwie swoje mocne i słabe strony,
3. otwórz prawdziwy arkusz z biologii i chemii i zobacz, z którym typem zadań czujesz się lepiej,
4. zastanów się, ile czasu możesz regularnie poświęcać na naukę,
5. wybierz rozszerzenia, które rzeczywiście przydadzą Ci się podczas rekrutacji.

A później zacznij działać.

Bo niezależnie od tego, czy wybierzesz biologię, chemię czy oba przedmioty, dobry wynik nie bierze się z „talentu do matury”.

Bierze się przede wszystkim ze zrozumienia, treningu i systematycznej pracy.

Jeśli przygotowujesz się do matury z biologii lub chemii i chcesz uczyć się właśnie w taki sposób — bez bezmyślnego zakuwania – sprawdź moje kursy online.

Znajdziesz w nich uporządkowane materiały, nagrania, zadania maturalne i narzędzia, które pomagają nie tylko nauczyć się materiału, ale przede wszystkim go zrozumieć.

Źródła

Źródła

Dane statystyczne oraz informacje dotyczące egzaminu maturalnego wykorzystane w artykule pochodzą z oficjalnych materiałów Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

• Centralna Komisja Egzaminacyjna – matura 2026
• Centralna Komisja Egzaminacyjna – informacje i wyniki egzaminu maturalnego 2025
• oficjalne strony uczelni wyższych – aktualne zasady rekrutacji na rok akademicki 2026/2027

Przy wyborze przedmiotów maturalnych warto każdorazowo sprawdzić aktualne wymagania rekrutacyjne bezpośrednio na stronie wybranej uczelni, ponieważ kryteria mogą różnić się między uczelniami i zmieniać w kolejnych latach.