Biologia · matura rozszerzona · Formuła 2023

Metabolizm. Zadania autorskie

Zbiór zadań maturalnych ułożonych od podstaw: na badaniach naukowych, danych i schematach. Z wzorcową odpowiedzią do każdego polecenia.

38zadań
161poleceń
182punkty do zdobycia

Kupuję zbiór – pobieram cenę…

Materiał cyfrowy (PDF). Płatność przez PayU: BLIK, karta lub szybki przelew.

Zadanie 32.

Zawiesinę izolowanych mitochondriów inkubowano z jabłczanem albo z bursztynianem. Zużycie tlenu mierzono bez inhibitora oraz w obecności inhibitora X albo Y…

Substrat	Bez inhibitora	X	Y
jabłczan	100	3	2
bursztynian	100	96	3

Zadanie 32.3. (0–2)

Określ, który inhibitor – X czy Y – jest rotenonem. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do wyników doświadczenia i do schematu.

Dla kogo jest ten zbiór

Metabolizm to dział, w którym nie da się „wykuć” odpowiedzi. Trzeba rozumieć, co z czego wynika – i umieć to zapisać tak, jak wymaga klucz.

Celujesz w medycynę

Potrzebujesz zadań trudniejszych niż te, które znasz już na pamięć z arkuszy z poprzednich lat.

Znasz teorię, gubisz punkty

Wiesz, czym jest fosforylacja oksydacyjna, ale w zadaniu z danymi i schematem nie wiesz, od czego zacząć.

Uczysz innych

Szukasz gotowego materiału na zajęcia z metabolizmu – z kluczem, który można dać uczniom do samodzielnego sprawdzenia.

Co dostajesz

Wszystko w formie cyfrowej, gotowe do pracy na ekranie albo do wydruku w formacie A4.

ZBIÓR ZADAŃ · PDF

38 zadań w układzie maturalnym

161 poleceń za łącznie 182 punkty, z miejscem na odpowiedzi
teksty źródłowe oparte na publikacjach naukowych i klasycznych doświadczeniach
tabele z danymi, obliczenia i zadania za 0–2 punkty
9 zadań opartych na schematach szlaków metabolicznych

KLUCZ ODPOWIEDZI

Wzorcowa odpowiedź do każdego polecenia

pełne, modelowe odpowiedzi – nie sam schemat punktowania
sformułowane tak, jak oczekuje tego egzaminator
bibliografia: 27 źródeł, z których pochodzą teksty i schematy

PREZENTACJA Z OMÓWIENIEM · 380 SLAJDÓW

Każde polecenie rozłożone na części

Do każdego polecenia osobny slajd z odpowiedzią z klucza, komentarzem wyjaśniającym tok rozumowania i pułapką, na której najczęściej traci się punkt.

Zakres tematów

Najważniejsze zagadnienia działu „Metabolizm” na poziomie rozszerzonym.

Enzymy i regulacja ich aktywnościinhibicja kompetycyjna, niekompetycyjna i nieodwracalna, regulacja allosteryczna, sprzężenie zwrotne, proenzymy, wpływ temperatury i pH
Oddychanie komórkoweglikoliza, reakcja pomostowa, cykl Krebsa, łańcuch transportu elektronów, syntaza ATP, białka rozprzęgające
Fermentacjefermentacja mleczanowa i alkoholowa, odtwarzanie NAD⁺, efekt Pasteura i efekt Crabtree
Fotosynteza i chemosyntezafaza jasna, cykl Calvina, fotooddychanie, rośliny C₃, C₄ i CAM, bakterie chemosyntetyzujące
Integracja metabolizmugłodzenie i ciała ketonowe, cykl Corich, glukoneogeneza, cykl mocznikowy, wysiłek fizyczny
Metabolizm w medycyniecukrzyca i kwasica ketonowa, choroba McArdle’a, efekt Warburga, zatrucie metanolem

Zobacz przykładowe polecenie

Spróbuj odpowiedzieć samodzielnie, a potem rozwiń odpowiedź.

Zadanie 31.2. (0–1)Kompleks enzymów katalizujący reakcję pomostową (przekształcenie pirogronianu w acetylo-CoA) wymaga do działania pochodnej witaminy B₁. Wyjaśnij, dlaczego przy niedoborze witaminy B₁ we krwi wzrasta stężenie mleczanu.

Pokaż odpowiedź z klucza i omówienie

Odpowiedź (klucz)Bez pochodnej witaminy B₁ pirogronian nie jest przekształcany w acetylo-CoA i gromadzi się w komórkach. Jego nadmiar jest redukowany do mleczanu (co odtwarza NAD⁺ dla glikolizy – głównego w tej sytuacji źródła ATP), a mleczan przenika do krwi.

KomentarzBlokada reakcji pomostowej to „korek” na pirogronianie. Komórka ratuje się fermentacją mleczanową: pirogronian + NADH → mleczan + NAD⁺.

PułapkaMleczan powstaje tu mimo dostępu do tlenu – przyczyną nie jest niedotlenienie, tylko niedziałający enzym.

Jak pracować ze zbiorem

Trzy kroki, które zamieniają rozwiązywanie zadań w naukę, a nie w zgadywanie.

KROK 1

Rozwiąż na czas

Przeczytaj tekst i schemat, zapisz odpowiedź własnymi słowami – tak, jak na maturze.

KROK 2

Porównaj z kluczem

Sprawdź, czy w Twojej odpowiedzi są wszystkie elementy wzorcowej odpowiedzi, a nie tylko „mniej więcej to samo”.

KROK 3

Wróć do błędów

Zaznacz polecenia, w których zabrakło Ci ogniwa rozumowania, i rozwiąż je ponownie po kilku dniach.

Kto przygotował zadania

Anna Kapiszka-Jercha – biolożka, od 13 lat przygotowuje do matury z biologii i chemii osoby, które wybierają się na medycynę, stomatologię i farmację. Autorka podręcznika do biologii. Uczy tak, żeby rozumieć, a nie zapamiętywać – i tak są zbudowane te zadania.

Najczęstsze pytania

Krótko o formie, płatności i poziomie zadań.

W jakiej formie dostanę materiały?

W formie cyfrowej, jako pliki PDF. Nie wysyłamy wersji drukowanej, ale zbiór możesz wydrukować samodzielnie w formacie A4.

Jak i kiedy otrzymam pliki?

[DOSTAWA – np. link do pobrania na adres e-mail podany przy zakupie, po zaksięgowaniu płatności]

Jak mogę zapłacić?

Płatności obsługuje PayU: BLIK, karta płatnicza lub szybki przelew.

Czy zadania są zgodne z Formułą 2023?

Tak. Polecenia mają budowę i czasowniki operacyjne takie jak w arkuszach CKE w Formule 2023 (wyjaśnij, wykaż, rozstrzygnij, sformułuj wniosek).

Czy to są zadania z arkuszy CKE?

Nie. To zadania autorskie – ułożone specjalnie do tego zbioru na podstawie publikacji naukowych, klasycznych doświadczeń i schematów z podręcznika.

Jaki jest poziom trudności?

Rozszerzony, z przewagą zadań trudnych. W zbiorze są zarówno krótkie zadania sprawdzające jedno zagadnienie, jak i rozbudowane wiązki z długim tekstem, tabelą danych i poleceniami za 2 punkty.